30 lipca 2026 roku Prezydent RP podpisał ustawę o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz ustawy – Kodeks postępowania cywilnego, która została opublikowana w Dzienniku ustaw 4 sierpnia 2026 r.
Ustawa wejdzie w życie 5 listopada 2026 r., czyli po 3 miesiącach od jej ogłoszenia, zaś
w ciągu 6 miesięcy od jej wejścia w życie pracodawcy muszą dostosować regulaminy pracy do wymagań określonych w znowelizowanych przepisach.
Celem zmian było uproszczenie dotychczas obowiązującej definicji mobbingu, unowocześnienie przepisów, dostosowanie ich do orzecznictwa Sądu Najwyższego oraz standardów unijnych oraz finalnie – zwiększenie ochrony pracowników przed mobbingiem, jak i nierównym traktowaniem.
Nowa definicja mobbingu
Do czasu wejścia w życie omawianej nowelizacji kodeksu pracy jako mobbing traktujemy: „zachowania dotyczące pracownika lub skierowane przeciwko pracownikowi, polegające na uporczywym i długotrwałym nękaniu lub zastraszaniu pracownika, powodujące zaniżoną ocenę przydatności zawodowej, mające na celu poniżenie lub ośmieszenie pracownika, izolowanie pracownika lub wyeliminowanie z zespołu współpracowników.” Nowelizacja znacznie tę definicję skraca i upraszcza definiując mobbing jako „zachowania polegające na uporczywym nękaniu pracownika”, gdzie uporczywość nękania stanowić mają zachowania „powtarzalne, nawracające lub stałe”. Ustawodawca wskazał też przykłady działań kwalifikowanych jako mobbing, wśród których wymienił m.in.: upokarzanie, uwłaczanie, zastraszanie, zaniżanie oceny przydatności zawodowej, nieuzasadnioną krytykę, poniżanie, ośmieszanie pracownika, czy izolowanie pracownika. Katalog ten jest otwarty.
Definiując mobbing zrezygnowano zatem z przesłanki długotrwałości – co stanowić ma ułatwienie
w kwalifikowaniu danego zachowania jako mobbing, lecz, co ważne, w dalszym ciągu mobbingiem nie będzie mogło być zachowanie jednorazowe, incydentalne – te bowiem nowelizacja wyłączyła, nawet jeśli naruszałyby dobra osobiste pracownika.
Mobbigiem będą mogły być zarówno działania werbalne i niewerbalne, jednej osoby lub grupy, jak
i samo zachęcanie innych do zachowań mobbingowych.
Roszczenia pracownika związane z mobbingiem
Znaczącą zmianą wprowadzoną w drodze nowelizacji jest przyznanie mobbowanemu prawa do zadośćuczynienia w wysokości nie mniejszej niż 6-krotność minimalnego wynagrodzenia za pracę. Nowelizacja nie określiła przy tym wysokości odszkodowania, jakiego domagać się może pracownika (ani minimalnego ani maksymalnego).
Z punktu widzenia pracodawcy, ważnym jest (co wynikało dotychczas jedynie z orzecznictwa) prawo dochodzenia od sprawcy mobbingu wyrównania poniesionej szkody w wysokości odpowiadającej stopniowi winy tej osoby i pracodawcy w powstaniu szkody.
Zmiany dotyczące dyskryminacji
Nowelizacja uzupełniła definicję równego traktowania w zatrudnieniu, która oznacza niedyskryminowanie w jakikolwiek sposób, bezpośrednio lub pośrednio, przy czym, w nowych przepisach zaznaczono wprost, że niejednakowe traktowanie nie będzie stanowić dyskryminacji, gdy jest obiektywnie uzasadnione i jest wówczas dopuszczalne.
Definicja dyskryminacji została także uzupełniona poprzez tzw. dyskryminację przez założenie oraz dyskryminację przez skojarzenie.
Dyskryminacja przez założenie ma miejsce, gdy pracownik jest traktowany mniej korzystnie z uwagi na jedną z cech wymienionych w w art.18(3a) § 1 k.p., którą błędnie mu się przypisuje.
Dyskryminacja przez skojarzenie ma miejsce, gdy pracownik jest traktowany mniej korzystnie z uwagi na jego powiązanie z osobą, której dotyczy jedną z cech wymienionych w w art.18(3a) § 1 k.p.
Roszczenia pracownika związane z dyskryminacją
Dotychczas obowiązujące przepisy przyznawały pracownikowi, wobec którego pracodawca naruszył zasadę równego traktowania, prawo do odszkodowania w wysokości nie niższej niż minimalne wynagrodzenie za pracę.
Na mocy nowelizacji, należne jest zaś zadośćuczynienia w wysokości nie niższej niż minimalne wynagrodzenie za pracę lub odszkodowanie. Z kolei, gdy doszło do wielokrotnego naruszenia zasady równego traktowania w zatrudnieniu, sąd winien dokonać oceny wyrządzonej tej osobie krzywdy
i zasądzić w konsekwencji zadośćuczynienie odpowiednio wyższe, nie niższe niż 3-krotność minimalnego wynagrodzenia za pracę.
Zmiany procedur i obowiązki dla pracodawcy
Dosyć lakoniczny dotychczas obowiązek przeciwdziałania mobbingowi zastępuje wedle nowelizacji obowiązek przeciwdziałania mobbingowi systematycznie, poprzez działania prewencyjne, wykrywanie mobbingu oraz właściwe reagowanie na mobbing, a także przez działania naprawcze i wsparcie osób dotkniętych mobbingiem. Analogiczny obowiązek obciąża pracodawców w zakresie przeciwdziałania naruszeniom zasad równego traktowania.
Na pracodawców zatrudniających co najmniej 10 pracowników nałożono obowiązek ustalenia reguł, procedury, jak i częstotliwości działań mających na celu przeciwdziałanie naruszaniu godności oraz innych dóbr osobistych pracownika, przeciwdziałanie naruszaniu zasady równego traktowania
w zatrudnieniu, dyskryminacji oraz przeciwdziałanie mobbingowi w regulaminie – chyba, że są one określone w układzie zbiorowym pracy lub w regulaminie pracy.
Treść ww. regulaminu należy uzgodnić z zakładową organizacją związkową, a jeśli u pracodawcy ona nie funkcjonuje, to z przedstawicielami pracowników.
Na zmiany regulaminów (lub ich wprowadzenie) ustawodawca dał pracodawcom dłuższy termin –
6 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy – czyli do 5 maja 2027 r.
Wejście w życie nowych przepisów to dobry moment, aby zweryfikować, czy obowiązujące w organizacji regulaminy, procedury oraz dokumentacja z zakresu prawa pracy odpowiadają nowym wymaganiom ustawowym. Nasza Kancelaria wspiera pracodawców w kompleksowym dostosowaniu dokumentacji wewnętrznej – od przeprowadzenia audytu zgodności, przez opracowanie i aktualizację regulaminów oraz procedur, po wdrożenie rozwiązań ograniczających ryzyka prawne i organizacyjne. Zapraszamy do kontaktu – pomożemy przygotować Państwa organizację do nowych obowiązków w sposób zapewniający zgodność z przepisami oraz bezpieczeństwo prowadzonej działalności.
Ewa Kosior Radca Prawny – Partner
NK Legal Partners
